បរាភវសូត្រ៖ កញ្ចក់ឆ្លុះអំពីសេចក្តីវិនាស និងពន្លឺដឹកនាំជីវិត ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធសម្តែងទុក
នៅក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិដកផ្នែកសុត្តន្តបិដកខុទ្ទកនិកាយបរាភវសូត្រគឺជាព្រះធម៌ទេសនាមួយដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានត្រាស់សម្ដែងអំពីហេតុនៃសេចក្តីវិនាស ១២ ប្រការ។ ធម៌នេះមិនត្រឹមតែជាទ្រឹស្តីសាសនាយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាកញ្ចក់ដាស់តឿនស្មារតីដ៏មុតស្រួច ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពសង្គមមនុស្សគ្រប់យុគសម័យ ដោយបង្ហាញឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីផ្លូវពីរស្របគ្នានិយាយអំពី "បដិបទានាំឱ្យរីកចម្រើន" និង "ហេតុនាំឱ្យវិនាសហិនហោច"។
ហេតុនៃសេចក្តីវិនាសទាំង ១២ ប្រការត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីព្រះបិដកអនឡាញនឹង អត្ថសង្ខេបដូចខាងក្រោមនេះ
-
ប្រការទី ១
បុរសដែលចំរើន ជាបុគ្គល គឺបណ្ឌិតដឹងបានដោយងាយ បុរសដែលវិនាស ជាបុគ្គល គឺបណ្ឌិតដឹងបានដោយងាយដែរ បុគ្គលអ្នកប្រាថ្នាធម៌ រមែងចំរើន អ្នកស្អប់ធម៌ រមែងវិនាស។
ឫសគល់នៃសេចក្តីចម្រើន និងសេចក្តីវិនាសរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ គឺស្ថិតនៅលើទស្សនគតិ និងការស្រឡាញ់ ឬស្អប់ខ្ពើម "ធម៌" ដែលជាសច្ចធម៌ គុណធម៌ ចំណេះដឹង និងអំពើល្អ។ បុគ្គលដែលមានចិត្តប្រតិព័ទ្ធ និងប្រាថ្នាចង់បានធម៌ រមែងខិតខំស្វែងយល់ រៀនសូត្រ និងយកធម៌មកដឹកនាំជីវិត ដែលនាំឱ្យគេមានសតិសម្បជញ្ញៈ ប្រព្រឹត្តតែអំពើជាកុសល ហើយទទួលបាននូវភាពរីកចម្រើន សន្តិភាព និងក្តីសុខទាំងក្នុងចិត្ត និងក្នុងសង្គម។ ផ្ទុយទៅវិញ បុគ្គលដែលស្អប់ខ្ពើមធម៌ មានចិត្តរឹងរូស បដិសេធសេចក្តីល្អ និងអំពើកុសល រមែងបណ្តោយខ្លួនឱ្យលិចលង់ក្នុងភាពអវិជ្ជា និងអបាយមុខ ដែលជាហេតុនាំឱ្យជីវិតត្រូវជួបប្រទះតែភាពបរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចជាប្រាកដ។
-
ប្រការទី ២
បុគ្គលមានពួកអសប្បុរសជាទីស្រឡាញ់ មិនធ្វើសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះពួកសប្បុរស ពេញចិត្តចំពោះធម៌របស់ពួកអសប្បុរស នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
នៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់មានចិត្តប្រតិព័ទ្ធ និងស្រឡាញ់ពេញចិត្តតែចំពោះមនុស្សពាល ពួកគេរមែងបដិសេធមិនព្រមសេពគប់ ឬរាប់អាន "ពួកសប្បុរស" ដែលជាអ្នកមានគុណធម៌ និងប្រាជ្ញាញាណឡើយ។ ការមិនបើកចិត្តទទួលយកពាក្យទូន្មាន និងសេចក្តីល្អពីអ្នកប្រាជ្ញ ប៉ុន្តែបែរជាទៅពេញចិត្ត និងប្រតិបត្តិតាមទស្សនៈ គំនិត ឬក្បួនច្បាប់របស់មនុស្សអាក្រក់ រមែងធ្វើឱ្យបុគ្គលនោះបាត់បង់នូវសតិសម្បជញ្ញៈ ស្រូបយកតែអកុសលធម៌ ទម្លាប់អាក្រក់ និងអបាយមុខចូលមកក្នុងជីវិត។ សកម្មភាពនៃការដើរតាមគំរូ និងធម៌របស់ពួកអសប្បុរសនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ដែលដុតបំផ្លាញកិត្តិយស ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ រហូតនាំឱ្យជីវិតត្រូវធ្លាក់ចុះ និងជួបប្រទះនូវសេចក្តីវិនាសហិនហោចយ៉ាងពិតប្រាកដ។
-
ប្រការទី ៣
ជនអ្នកដេកលក់ច្រើនក្តី និយាយច្រើនក្តី មិនខ្មីឃ្មាតក្តី ខិ្ជលច្រអូសក្តី ប្រាកដតែខាងក្រោធក្តី នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលចូលចិត្តដេកលក់ច្រើនលើសលប់ ចូលចិត្តនិយាយច្រើនអត់ប្រយោជន៍ ខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន និងខ្វះភាពខ្មីឃ្មាតក្នុងការងារ រមែងបាត់បង់ពេលវេលាដ៏មានតម្លៃ និងរំលងចោលនូវឱកាសល្អៗក្នុងជីវិត។ ទន្ទឹមនឹងភាពខ្ជិលច្រអូស និងអសកម្មក្នុងការបំពេញភារកិច្ច បុគ្គលនោះថែមទាំងជាមនុស្សងាយខឹងក្រោធ ចេញកំហឹងជាប្រចាំ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់សតិសម្បជញ្ញៈ និងបំផ្លាញទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ ការរួមផ្សំគ្នារវាងភាពអសកម្ម ភាពខ្ជិលច្រអូស និងទោសៈ ឬកំហឹងប្រចាំកាយនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុចម្បងដែលរុញច្រានជីវិតឱ្យជួបប្រទះតែភាពបរាជ័យ បាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ កិត្តិយស និងឈានទៅរកសេចក្តីវិនាសហិនហោចជាប្រាកដ។
-
ប្រការទី ៤
បុគ្គលជាអ្នកស្តុកស្តម្ភ តែមិនចិញ្ចឹមមាតាក្តី បិតាក្តី ដែលចាស់ មានវ័យកន្លងហើយ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ សម្បូរបែប និងមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សា ប៉ុន្តែបែរជាមានចិត្តដាច់អសីលធម៌ មិនព្រមមើលថែទាំមាតាបិតាដែលចាស់ជរា ខ្សោយកម្លាំង និងមានវ័យកន្លងទៅហើយនោះ គឺកំពុងតែសាងនូវអំពើបាបដ៏ធំធេង។ ការដែលខ្លួនរស់នៅក្នុងភាពស៊ីវិល័យ សប្បាយហ៊ឺហា តែទុកឱ្យអ្នកមានគុណស្បែកជ្រីវជ្រួញត្រូវរស់នៅក្នុងភាពទ័លដែន ស្រេកឃ្លាន ឬឯកោ គឺជាការបំផ្លាញឫសគល់នៃគុណធម៌ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតរបស់មនុស្ស។ ភាពមានះ ភាពមានមានះ និងចិត្តកំណាញ់ចំពោះអ្នកមានគុណនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ កិត្តិយស និងក្តីសុខក្នុងជីវិតរបស់បុគ្គលនោះ ឱ្យរលាយសាបសូន្យទៅវិញនៅទីបំផុត។
-
ប្រការទី ៥
បុគ្គលបញ្ឆោតព្រាហ្មណ៍ក្តី សមណៈក្តី ឬអ្នកសូមដទៃក្តី ដោយពាក្យកុហក នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលប្រើប្រាស់ពាក្យភូតភរ កុហក ឬឧបាយកលស្កាត់បាំង ដើម្បីបញ្ឆោតភ្នែក និងបោកប្រាស់អ្នកមានសីល ដូចជាព្រាហ្មណ៍ ឬសមណសង្ឃដែលជាអ្នកប្រតិបត្តិធម៌ ព្រមទាំងស្មូមយាចក ឬអ្នកទ័លក្រដែលកំពុងរង់ចាំសេចក្តីមេត្តាករុណា គឺជាការប្រព្រឹត្តអំពើអកុសលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ការធ្វើបាបចិត្ត និងបោកប្រាស់ទំនុកចិត្តរបស់អ្នកដទៃ ជាពិសេសអ្នកដែលស្វែងរកទីពឹង ឬអ្នកមានសីលធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ គឺជាការបំផ្លាញនូវសច្ចធម៌ និងភាពស្អាតស្អំបេះដូងរបស់ខ្លួនឯង។ ការខ្វះភាពសច្ចៈ និងការចូលចិត្តបោកប្រាស់នេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញទំនុកចិត្ត កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងសុភមង្គលក្នុងជីវិត រហូតនាំឱ្យបុគ្គលនោះត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីបរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចជាប្រាកដ។
-
ប្រការទី ៦
បុរសបុគ្គល មានទ្រព្យជាគ្រឿងត្រេកអរច្រើន មានប្រាក់ សម្បូណ៌ភោជន បរិភោគនូវភោជនមានរសឆ្ងាញ់តែម្នាក់ឯង នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ សម្បូរដោយមាសប្រាក់ និងភោគផលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ អាចក្រេបជញ្ជក់ និងរីករាយនឹងអាហារ ឬជីវភាពដ៏ល្អប្រណីតបាន ប៉ុន្តែបែរជាមានចិត្តចង្អៀតចង្អល់បរិភោគនូវភោជនដ៏មានរសឆ្ងាញ់នោះតែម្នាក់ឯង ដោយមិនចេះចែករំលែក មិនធ្វើទាន ឬមិនអើពើដល់បងប្អូន ញាតិសន្តាន និងអ្នកក្រខ្សត់ជុំវិញខ្លួន គឺជាការសាងនូវអកុសលធម៌យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាពអាត្មានិយម និងការលោភលន់ចង់បានតែសេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួននេះ រមែងធ្វើឱ្យបុគ្គលនោះបាត់បង់នូវទឹកចិត្តស្រឡាញ់រាប់អានពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន បង្កើតនូវភាពឯកោ និងធ្វើឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះគ្មានតម្លៃសីលធម៌ឡើយ។ ចិត្តកំណាញ់ស្ទើរតែឥតគិត និងការខ្វះការចែករំលែកនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញកិត្តិយស មិត្តភាព និងសុភមង្គល រហូតនាំឱ្យជីវិតត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ៧
ជនដែលរឹងត្អឹងដោយអាងជាតិក្តី រឹងត្អឹងដោយអាងទ្រព្យក្តី រឹងត្អឹងដោយអាងគោត្រកូលក្តី ហើយមើលងាយញាតិរបស់ខ្លួន នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលយកលេស ឬអាងអាត្មាលើជាតិកំណើតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ អាងទ្រព្យសម្បត្តិមាសប្រាក់ស្តុកស្តម្ភ ឬអាងខ្សែស្រឡាយត្រកូលល្បីល្បាញ ហើយកើតចិត្តមានះ ប្រកាន់ខ្លួន ឬមើលងាយមើលថោកលើញាតិសន្តានដែលក្រខ្សត់ និងមានតួនាទីទាបជាងខ្លួន គឺជាការសាងនូវអកុសលធម៌យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ការប្រមាថ និងការបោះបង់ចោលនូវបងប្អូន ញាតិសន្តានរបស់ខ្លួន គ្រាន់តែដោយសារតែទ្រព្យ ឬយសស័ក្តិបណ្តោះអាសន្ន គឺជាការបំផ្លាញនូវសាមគ្គីភាព និងបំផ្លាញឫសគល់នៃសេចក្តីស្រឡាញ់ក្នុងគ្រួសារ។ ភាពអំនួតប្រកាន់ជាតិ ទ្រព្យ និងត្រកូល រួមជាមួយចិត្តមើលងាយញាតិសន្តាននេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញកិត្តិយស សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុភមង្គល រហូតនាំឱ្យជីវិតរបស់បុគ្គលនោះត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីបរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ៨
ជនជាអ្នកលេងស្រីក្តី លេងសុរាក្តី លេងល្បែងភ្នាល់ក្តី រមែងញុំាងទ្រព្យ ដែលខ្លួនបានហើយ បានហើយ ឲ្យវិនាសទៅ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលបណ្តោយខ្លួនឱ្យលិចលង់ និងញៀនញ៉ាមនឹងអបាយមុខទាំងបី គឺការស្រឡាញ់ស្រីពេស្យា ការសេពសុរាស្រវឹងវង្វេង និងការលេងល្បែងស៊ីសងភ្នាល់រមែងធ្វើឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិមាសប្រាក់ទាំងឡាយដែលខ្លួនខិតខំប្រឹងប្រែងរកមកបានដោយលំបាក ត្រូវរលាយសាបសូន្យទៅវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ អបាយមុខមិនត្រឹមតែដុតបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិដែលរកបានហើយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបំផ្លាញសុខភាព បំផ្លាញសតិសម្បជញ្ញៈ បង្កើតបំណុល និងបាត់បង់កិត្តិយសក្នុងសង្គមទៀតផង។ ការប្រព្រឹត្តិអំពើអបាយមុខទាំងនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ដែលនឹងរុញច្រានជីវិត និងគ្រួសារឱ្យធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងភាពអាប់ឱន បរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ៩
ជនមិនត្រេកអរនឹងប្រពន្ធរបស់ខ្លួន ទៅខូចចំពោះពួកស្រីពេស្យា ឬខូចចំពោះប្រពន្ធនៃបុគ្គលដទៃ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលមានភរិយា ឬស្វាមីរួចហើយ ប៉ុន្តែមិនចេះត្រេកអរ ឬស្កប់ស្កល់នឹងគូជីវិតរបស់ខ្លួន បែរជាមានចិត្តលោភលន់ លួចលាក់ប្រព្រឹត្តអំពើអាណាចារជាមួយស្រីពេស្យា ឬលួចលាក់ជាមួយភរិយារបស់អ្នកដទៃ គឺជាការបំផ្លាញនូវសីលធម៌ និងភាពស្អាតស្អំបេះដូងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ការប្រព្រឹត្តបែបនេះមិនត្រឹមតែនាំមកនូវជម្លោះ ការបែកបាក់ និងភាពរកាំរកូសក្នុងគ្រួសារផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតនូវសត្រូវ ការសងសឹក និងការអាប់ឱនកិត្តិយសក្នុងសង្គមទៀតផង។ ភាពខ្វះសច្ចៈ និងការលិចលង់ក្នុងកាមតណ្ហាដែលខុសច្បាប់ និងខុសសីលធម៌នេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងរុញច្រានជីវិតឱ្យធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីបរាជ័យ ភាពក្តៅក្រហាយ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ១០
បុរសមានវ័យកន្លងហើយ នាំយកស្រ្តី (ក្មេង) ដែលមានដោះក្បំ ដូចជាផ្លែទន្លាប់ រមែងដេកមិនលក់ ព្រោះសេចក្តីប្រច័ណ្ឌចំពោះស្រ្តីនោះ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុរសដែលមានអាយុច្រើន ឬមានវ័យចាស់ណាស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានចិត្តលោភលន់ចង់បាន និងបានរៀបការជាមួយស្រ្តីក្មេងខ្ចីដែលទើបតែក្រមុំពេញវ័យ រមែងត្រូវប្រឈមមុខនឹងសេចក្តីក្តៅក្រហាយក្នុងចិត្តជាប្រចាំ។ ភាពខុសគ្នានៃអាយុ ចិត្តគំនិត និងតម្រូវការធម្មជាតិ រមែងបង្កើតឱ្យមានការសង្ស័យ សេចក្តីប្រច័ណ្ឌ ព្រួយបារម្ភ និងការភ័យខ្លាចបាត់បង់ភរិយាក្មេងនោះទៅបុរសផ្សេង។ ក្តីបារម្ភ និងសេចក្តីប្រច័ណ្ឌយ៉ាងខ្លាំងក្លានេះ ធ្វើឱ្យបុគ្គលនោះបាត់បង់នូវក្តីសុខ មិនអាចដេកលក់ស្រួល បាត់បង់សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត និងខាតបង់ថាមពលប្រាជ្ញាក្នុងការបំពេញភារកិច្ចផ្សេងៗ។ ការប្រព្រឹត្តតាមតែអារម្មណ៍តណ្ហាដោយមិនគិតពីការរស់នៅក្នុងអណ្ដាតភ្លើងនៃសេចក្តីប្រច័ណ្ឌនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញសុខភាពផ្លូវចិត្ត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសុភមង្គល រហូតនាំឱ្យជីវិតត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ១១
បុរសបុគ្គល តាំងស្រ្តីអ្នកលេងខ្ជះខ្ជាយ ឬបុរសបែបនោះដែរ ក្នុងឋានៈជាធំ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលដែលមានអំណាច ឬជាម្ចាស់ទ្រព្យ ប៉ុន្តែបែរជាទៅលើកតម្កើង ឬតាំងស្ត្រី ឬបុរសដែលមានចរិតជាអ្នកលេង ចូលចិត្តប្រព្រឹត្តអបាយមុខ ចាយវាយខ្ជះខ្ជាយ គ្មានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងខ្វះការទទួលខុសត្រូវ ឱ្យឡើងកាន់តំណែងជាធំ គ្រប់គ្រងមើលថែរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិ គ្រួសារ ឬអាជីវកម្ម គឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏ខុសឆ្គងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ បុគ្គលដែលគ្មានវិន័យ និងចូលចិត្តខ្ជះខ្ជាយទាំងនោះ រមែងប្រើប្រាស់អំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលគេប្រគល់ឱ្យដើម្បីបម្រើតែចំណង់តណ្ហាសប្បាយផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមិនចេះថែរក្សា ឬបង្កើតផលប្រយោជន៍ឡើយ។ ការប្រគល់សិទ្ធិសម្រេចចិត្ត និងអំណាចគ្រប់គ្រងទៅឱ្យមនុស្សខ្វះសតិសម្បជញ្ញៈបែបនេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលនឹងដុតបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ ភាពរីកចម្រើន និងកិត្តិយស រហូតនាំឱ្យគ្រួសារ ឬអាជីវកម្មនោះត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីបរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចនៅទីចុងបញ្ចប់។
-
ប្រការទី ១២
បុគ្គលដែលកើតក្នុងខតិ្តយត្រកូល មានភោគៈតិច តែមានសេចក្តីប្រាថ្នាធំ ទៅប្រាថ្នារជ្ជសម្បត្តិ នោះជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស។
បុគ្គលទោះបីជាកើតនៅក្នុងក្សត្រត្រកូល ឬត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ក៏ដោយ ប្រសិនបើមានភោគទ្រព្យស្តួចស្តើង និងខ្វះខាតធនធានពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែបែរជាមានចិត្តលោភលន់ ប្រាថ្នាធំចង់បាននូវរជ្ជសម្បត្តិ អំណាចត្រួតត្រា ឬតំណែងខ្ពង់ខ្ពស់ដែលហួសពីលទ្ធភាពរបស់ខ្លួន នោះរមែងត្រូវប្រឈមមុខនឹងសេចក្តីបរាជ័យជាប្រាកដ។ ការប្រព្រឹត្តតាមតែសេចក្តីប្រាថ្នាអវិជ្ជមាន ដោយមិនបានកសាងសមត្ថភាព ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬគុណធម៌ឱ្យសមស្របនឹងតំណែងនោះ រមែងធ្វើឱ្យបុគ្គលនោះធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងឧបាយកល ការប្រកួតប្រជែងដោយគ្រោះថ្នាក់ និងអន្ទាក់នៃកំហុសឆ្គង។ ការមានសេចក្តីប្រាថ្នាហួសប្រមាណ និងការស្រេកឃ្លានអំណាចទាំងខ្វះខាតលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់នេះ គឺជាប្រធាន ឬជាដើមហេតុដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ដែលនឹងដុតបំផ្លាញជីវិត កិត្តិយស និងសុភមង្គល រហូតនាំឱ្យបុគ្គលនោះត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងសេចក្តីបរាជ័យ និងសេចក្តីវិនាសហិនហោចយ៉ាងពិតប្រាកដនៅទីចុងបញ្ចប់។
សរុបសេចក្តី
សរុបសេចក្តីមក បរាភវសូត្រ ទាំង ១២ ប្រការនេះ មិនត្រឹមតែជាកម្រងធម៌សម្រាប់សូត្រស្ទាត់មាត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាមគ្គុទ្ទេសក៍ជីវិត និងជាកញ្ចក់ដាស់តឿនសតិសម្បជញ្ញៈយ៉ាងមានឥទ្ធិពល។ ការយល់ដឹង និងការជៀសវាងពីហេតុនៃសេចក្តីវិនាសទាំង ១២ ប្រការនេះ គឺជាស្ពានចងភ្ជាប់មនុស្សជាតិទៅកាន់សេចក្តីសុខ ភាពចម្រើនរុងរឿង និងសន្តិភាពពិតប្រាកដទាំងក្នុងជីវិតបុគ្គល គ្រួសារ និងសង្គមជាតិទាំងមូល។
